هاپۆلەکان
سۆشیاڵ مێدیاکانمان

براوەکانی نۆبلی پزیشکی ٢٠٢٤
کۆمیتە نۆبلی پزیشکی لە زانکۆ کارۆلینسکە لە ستۆکهۆلم بۆ ساڵی ٢٠٢٤ براوەکانی خەڵاتی نۆبلی پزیشکی راگەیاند کە بریتی بوون لەهەر یەک لە ڤیکتۆر ئەمبرۆس و گاری روڤکون لە پای دۆزینەوەی ئار ئێن ئەی ورد و رۆڵی لە رێکخستنی جینەکان. وەک ئاشکرایە هەموو خانەکانی لەش هەمان ژمارەی کرۆمۆسۆم و هەمان دەستەی جینییان تێدایە بە هەمان ڕێنمایی، لەگەڵ ئەوەش خانەکان کار وشێوەییان زۆر جیاوازە. هۆکاری ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ ڕێکخستنی جینەکان. کە وادەکات هەر خانەیێک ڕێنمایەکی دیاریکراو هەڵبژێڕێ. بەو شێوەش لە هەر خانەیێک تەنها دەستەیێکی دیاریکراو لە جینەکان چاڵاکن. هەر دوو توێژەڕەوەی ناوبراو مەبەستییان بوو بزانن چۆن خانە جیاوازەکان پەردەسێنن، ئەوەش بووە هۆی دۆزینەوەی ئار ئێن ئەی ورد، کە رۆڵەکی گەورە دەگێڕێ لە رێکخستنی جینەکان و لە گەشە و فرمانی زیندەوەرەکان بە مرۆڤەوەش. ئێستا ئاشکرا بوو کە لە بۆماوەی مرۆڤ زیاتر لە هەزار ئار ئێن ئەی ورد هەیە. زانیاری بۆماوەیی لە دی ئێن ئەی بۆ ئار ئێن ئەی پەیامهەڵگڕ دەگوازرێتەوە، ئەویش بە پێی ڕێنمایی بۆماوەیی پرۆتین دروست دەکات. لە ساڵانی شەستەکانی سەدەی رابردوو، جۆرە پرۆتینەک دۆزراوە بە ناوی فاکتەرەکانی ترانسسکریپشن، کە لەگەڵ دی ئێن ئەی یەک دەگری بۆ دروست کردنی جۆڕی دیاریکراو لە ئار ئێن ئەی پەیامهەڵگڕ، لەو کاتەوە بە هەزاران جۆر لەو فاکتەرە دەستنیشانکراوە. بۆ ماوەیێکی زۆریش، بڕوا وابوو کە بنماکانی ڕێکخستنی

براوەکی خەڵاتی نۆبڵی پزیشکی کۆچی دوایی کرد
پزیشک و بڕاوەی خەڵاتی نۆبل بەنگ سامیولسۆن رۆژی هەینی ٥ مانگی تەموزی ئەم ساڵ(٢٠٢٤) بە نەخۆشی کۆچی دوای کرد لە تەمەنی ٩٠ ساڵی. بێنگت سامولسۆن ساڵی ١٩٨٢ خەڵاتی نۆبلی لە پزیشکی لەگەڵ هەر یەک لە سونێ باریسترۆم و جۆن ڤانێ بردەوە. ئەوەش لەسەر توێژینەوەکانیان بوو لەسەر پرۆستاگلاندین (مادەیێکی وەک هۆرمۆنە کە پرۆسەگەلێکی گرنگ لە جەستە رێکدەخەن). توێژینەوەکانیان پێکهاتەی پرۆستاگلاندین و دروستبوونیانی نەخشەرێژ کرد. ئەو توێژینەوانە بوون هۆی رێخۆشکرن بۆ چارەسەری زامی گەدە و ئازاری سووری مانگانە و برینی پێ وخێراکردنی منداڵبوون… بێنگت سامولسۆن لە زانکۆی کارۆلینسکە لە نێوان ساڵانی ١٩٨٣ تا ١٩٩٥ کاری دەکرد، هەروەها ئەندام بوو لە ئەکادیمیای زانستی شاهانە لە سوید لە ١٩٨١ئەوە و سەرۆکی دامەزراوەی نۆبێل بوو لە نێوان ١٩٩٣ تا ٢٠٠٥.